Beginpagina Wie is wie? Raadplegingen Patiënteninformatie Zorgverleners Contactinformatie

Welkom bij de dienst KNO Oost-Limburg

Keel-, neus-, oorziekten en hals- en gelaatheelkunde

Ziekten van keel, neus en oren gaan dikwijls samen. Daarom worden ze behandeld door één specialist, namelijk de keel-neus-oorarts. Minder bekend is dat ook de heelkunde van de hals en van het aangezicht, zoals bijvoorbeeld heelkunde van de schildklier, de speekselklieren en de lymfeklieren, of plastische chirurgie van de neus of oren, uitgevoerd wordt door de KNO-arts.

Het vakgebied van de KNO-arts strekt zich uit over een regio die begint aan de basis van de schedel en die eindigt aan de ingang van de borstkast. Drie van de vijf zintuigen, namelijk het gehoor, de reukzin en de smaak vallen binnen dit werkgebied. Ook het evenwicht, dat traditioneel niet tot de zintuigen wordt gerekend maar wel een belangrijke functie heeft wanneer we ons willen oriënteren in de ruimte, heeft zijn orgaan in het binnenoor en behoort dus tot het domein van de KNO-arts. Samen met het gehoor zijn stem en spraak fundamenteel voor de communicatie tussen mensen. Ook ademen en slikken zijn twee levensnoodzakelijke functies die onder andere door de stembanden in de keelholte worden geregeld. We zullen de verschillende onderdelen van het KNO-gebied nu eens van wat dichterbij bekijken.

De neus is vooral in de winterperiode het aanvalsgebied van verschillende soorten virussen, met een hoop ongemakken zoals koorts, hoofdpijn, verstopte neus, verminderde reuk, niezen en keelpijn tot gevolg. De boosdoeners zijn meestal rhinovirussen of de iets hardnekkigere griepvirussen. De behandeling bestaat hier voornamelijk uit het verlichten van de symptomen. Dikwijls kan men enkel het spontane herstel afwachten.

In de andere seizoenen vallen allerlei soorten allergenen het KNO-gebied aan doordat ze ingeademd worden via de neus of ingenomen worden via de mond. Het gaat om boompollen, die voornamelijk in de lente last geven, of graspollen, die meer aanwezig zijn in de zomer. In de lente en de herfst is het de huisstofmijt die onze neus prikkelt. Het lichaam reageert op deze allergenen met niezen, jeuk, neusloop, een verstopte neus en soms zwelling van lippen en tong. In tegenstelling tot een virale infectie is een allergie een chronische aandoening. De KNO-arts beschikt over een uitgebreid arsenaal aan diagnosemiddelen en behandelingen voor allergie.

Uitwendige en inwendige misvormingen van de neus kunnen een invloed hebben op de ademhaling. Meestal kan de neusademhaling met een ingreep hersteld worden.

De neus is via de buis van Eustachius verbonden met het middenoor, en zorgt ervoor dat dit middenoor verlucht wordt. Ter hoogte van het buitenoor en het middenoor worden de geluiden opgevangen, versterkt en doorgegeven via het trommelvlies en de gehoorbeentjes naar het binnenoor. Daar wordt de mechanische energie nog eens versterkt en uiteindelijk omgezet in elektrische stimuli die doorgestuurd worden naar de hersenen.

Het binnenoor, ongeveer een halve cm groot, kan frequenties waarnemen gaande van 16 Hertz tot 20.000 Hertz. Ook het spectrum aan intensiteiten dat ons oor kan waarnemen is enorm groot en gaat van 0 decibel tot meer dan 100 decibel. Het zachtste geluid dat we nog net kunnen horen is 100.000.000.000.000 maal zachter dan het luidste geluid dat nog net niet ons gehoor beschadigt. Ons oor heeft dus een enorme capaciteit. Het binnenoor is echter ook zeer kwetsbaar. Hoe luider het geluid hoe sneller het ons gehoor zal beschadigen. Het is belangrijk om het gehoor tegen luide geluiden te beschermen want de opgelopen schade herstellen gaat niet meer. Mensen met een lawaaibeschadiging hebben voor de rest van hun leven last van een verminderd gehoor en dikwijls ook van erg storende oorsuizen.

De meeste aandoeningen ter hoogte van het buitenoor en het middenoor kunnen wel microchirurgisch verholpen worden. Een heel belangrijke evolutie in de oorchirurgie is de ontwikkeling van het “bionisch oor” of cochleair implant. Dit implantaat vervangt het binnenoor bij mensen die volledig doof zijn. In België komen jaarlijks een 200-tal patiënten in aanmerking voor deze behandeling.

Ook het evenwichtsorgaan bevindt zich in het binnenoor. Dit zorgt ervoor dat je in het donker zonder veel problemen kan rondlopen en dat je je evenwicht niet verliest bij het lopen op een onstabiele ondergrond. Het zorgt ook voor de stabilisatie van onze blik zodat je bijvoorbeeld borden langs de snelweg kan lezen terwijl je in beweging bent. Een overprikkelbaar evenwichtsorgaan kan er echter ook voor zorgen dat je zeeziek wordt.

Als we via de buis van Eustachius terug afdalen naar de neus-keelholte dan komen we terecht in de mond waar de smaakperceptie er samen met de reukzin voor zorgt dat we kunnen genieten van lekker eten en drinken.

In dit gebied ontstaat dikwijls een belangrijk sociaal problemen, namelijk het snurken. Als tijdens het snurken ook de ademhaling regelmatig stilvalt dan spreken we van “apnoe’s” en dan wordt snurken een medisch probleem. Als er belangrijke afwijkingen zijn in de neus-keelholte die het snurken veroorzaken, kunnen deze heelkundig verholpen worden met verschillende technieken. Helaas is snurken meestal een symptoom van overgewicht.

Snurken met het stokken van de ademhaling is niet enkel een aandoening die bij volwassenen voorkomt. Ook bij kinderen komt het vaak voor en wordt het dikwijls miskend. De ouders beschrijven bij deze kinderen het optreden van snurken, van apnoe’s, open mondademhaling, moeite om te ademen, rusteloze slaap, nachtzweten, en slapen in eigenaardige posities zoals bijvoorbeeld rechtop slapen. Dit leidt tot slaperigheid overdag of juist hyperactief gedrag, dutjes overdag bij kinderen ouder dan 6, ochtendhoofdpijn, maar ook tot verminderde schoolprestaties, orthodontische afwijkingen en groeistoornissen van de kaakbeenderen. Nochtans is dit probleem eenvoudig op te lossen door het wegnemen van de amandelen en de neuspoliepen.

Wanneer we dan verder afdalen in de keelholte komen we bij het strottenhoofd terecht. Dit is het belangrijkste kruispunt van het lichaam. Het strottenhoofd moet ervoor zorgen dat het voedsel en de drank de slokdarm ingaan en dat de lucht in de longen terechtkomt en niet omgekeerd.
Naast de functie van verkeersleider voor het uiteenhouden van de voedsel- en de luchtstroom herbergt het strottenhoofd ook de stembanden. Met de stem kan men communiceren met anderen maar ook zijn gevoelens uiten. De stem is als het ware de spiegel van het karakter. Dit komt nog het best tot uiting in ons mooiste muziekinstrument, namelijk de zangstem.

In de hals, juist onder het strottenhoofd op de luchtpijp bevindt zich de schildklier. Dit orgaan produceert het schildklierhormoon, dat belangrijk is voor ons metabolisme. Het is als het ware de thermostaat van ons lichaam die de verbranding van onze voedingstoffen aanstuurt. Aandoeningen hiervan worden behandeld door de endocrinoloog en de specialist in de nucleaire geneeskunde terwijl de KNO-arts instaat voor de schildklierchirurgie.

Ook andere zwellingen kunnen voorkomen in de hals. De ervaren handen van de KNO-arts kunnen in de meeste gevallen al zorgen voor een juiste diagnose. Zij/hij houdt er hierbij steeds rekening mee dat een zwelling in de hals ook een aanwijzing kan zijn van een kwaadaardig letsel ergens anders in het KNO-gebied. Een tijdige diagnose kan hier dikwijls de schade beperken.

Dit was een korte tour doorheen het mooie en uitgebreide vakgebied van de KNO-arts.  Sommige topics worden elders op de website nog verder uitgediept.

AZ Vesalius Ziekenhuis Maas en Kempen Ziekenhuis Oost-Limburg
Bereikbaarheid ZMK Bereikbaarheid ZOL
Bereikbaarheid AZV Tongeren
Bereikbaarheid AZV Bilzen